Nieuws

Hoe Israël jouw chatbot koopt voor 9 miljoen dollar

Een Frans-Duits reclameconcern, een Amerikaanse contractant, en negen websites die ChatGPT en Claude moeten doen twijfelen over de moord op Hind Rajab.

Stel je zit op de bus en vraagt ChatGPT iets over Gaza. Wie was Hind Rajab nu weer? Het antwoord lijkt evenwichtig. Sommige bronnen suggereren dit, andere onderzoeken wijzen op dat. Je leest verder. Je sluit het scherm. Je denkt dat je geïnformeerd bent.

Je bent niet geïnformeerd. Je bent bespeeld.

Op 18 september 2025 tekende een Amerikaans bedrijf met de naam Clock Tower X LLC een contract van negen miljoen dollar. De oorspronkelijke opdrachtgever stond er letterlijk in: de Staat Israël. In oktober werd de directe registratie geherstructureerd. Sindsdien staat in het FARA-dossier Havas Media Network als doorgeefluik voor de Staat Israël. Het tussenstation: een Frans-Duits reclameconcern met een vestiging in Frankfurt. Het doel: de antwoorden die je krijgt van ChatGPT, Claude en Gemini, sturen. Niet ergens in een verre toekomst. Nu. Vandaag. Op je scherm.

Dit verhaal gaat niet alleen over Israël. Het gaat over hoe Europees geld, Europese reclamebureaus, en Europese juridische schemerzones samen een Amerikaanse propagandamachine voeden die de waarheid over een vermoord meisje van zes probeert te vertroebelen.

Wat er op 18 september 2025 in Washington werd ingediend

Het document is publiek. Het draagt nummer 7649. Je kunt het zelf opzoeken op efile.fara.gov, de openbare database van het Amerikaanse ministerie van Justitie.

Op die datum registreerde Clock Tower X LLC zich onder de Foreign Agents Registration Act. Een Amerikaanse wet uit 1938 die buitenlandse beïnvloedingsoperaties verplicht openbaar te maken. In de paperwork staat één persoon als enige eigenaar en manager: Bradley Parscale. Kantooradres Medina, Ohio.

Parscale was de digitale strateeg achter de campagnes van Donald Trump in 2016 en 2020. Hij huurde destijds Cambridge Analytica in. Trump ontsloeg hem in september 2020, na een gewelddadige arrestatie thuis. Vijf jaar later staat zijn naam in een Amerikaanse FARA-registratie als agent van een buitenlandse mogendheid.

De officiële opdracht in het FARA-registratiedossier luidt letterlijk: “strategic communications, planning, and media services in support of Havas’ engagement by the State of Israel to develop and execute a nationwide campaign in the United States to combat antisemitism.”

Strategische communicatie ten dienste van Havas, dat optreedt namens de Staat Israël, om in de Verenigde Staten “antisemitisme te bestrijden”. Dat is de juridische verpakking. De inhoud van de opdracht zelf staat verderop in het Statement of Work.

Daar wordt het concreter. Minstens honderd kerninhouden per maand. Vijfduizend afgeleide versies. Vijftig miljoen vertoningen per maand op TikTok, Instagram, YouTube en podcasts. Tachtig procent gericht op Gen Z. Dat is precies de leeftijdsgroep waarvan de steun voor Israël in de Verenigde Staten dramatisch is gekelderd sinds oktober 2023.

De financiële constructie is even precies. Het oorspronkelijke contract bedraagt zes miljoen dollar voor vier maanden. Anderhalf miljoen per maand. In december 2025 werd het verlengd. De totale waarde staat nu op negen miljoen.

Het Israëlische contactpunt heeft een naam. Eran Shayovich, kabinetschef strategische communicatie bij het ministerie van Buitenlandse Zaken in Jeruzalem. Hij leidt wat in Israëlische documenten “Project 545” heet. Genoemd naar regeringsbesluit 545 van december 2024, dat 545 miljoen shekel (omgerekend ongeveer 145 miljoen dollar) vrijmaakte voor een nieuwe golf hasbara, het Hebreeuwse woord voor publieksdiplomatie, propaganda en desinformatie.

In oktober 2025 werd de directe contractuele relatie tussen Clock Tower X en de Staat Israël juridisch beëindigd. Een nieuwe Exhibit AB van 26 december 2025 noemt sindsdien Havas Media Network als foreign principal in plaats van de Staat Israël zelf. De pijplijn loopt nog steeds van Tel Aviv via Frankfurt naar Ohio. Alleen de juridische verpakking is veranderd. Wie de actuele FARA-papierwerk leest ziet een Frans-Duits reclameconcern, niet langer een vreemde staat.

Het Clock Tower-contract is daar één onderdeel van. Het zichtbaarste, dankzij FARA. De rest blijft grotendeels onzichtbaar.

Hoe een chatbot zijn antwoorden bouwt

Even technisch, maar het hoeft niet ingewikkeld te zijn.

Wanneer je een vraag stelt aan ChatGPT of Claude, gebeurt er iets anders dan bij Google. Google geeft je tien blauwe links. Je klikt zelf, leest zelf, beslist zelf welke bron je vertrouwt. Een chatbot doet dat werk voor jou. Hij leest, vat samen, en presenteert één antwoord. Het ziet er gezaghebbend uit. Dat is precies het probleem.

Die antwoorden komen niet uit het niets. Ze worden opgebouwd uit twee lagen. De eerste laag is wat de chatbot tijdens zijn training heeft gelezen. Miljarden webpagina’s, boeken, artikels. De tweede laag is wat hij op het moment van je vraag opzoekt op het internet. Beide lagen zijn beïnvloedbaar.

In de marketingwereld is daar al een term voor: generative engine optimization, afgekort GEO. Het werkt zoals het oude SEO, search engine optimization, maar dan voor taalmodellen. SEO probeerde je website hoger in Google te krijgen. GEO probeert je inhoud in het antwoord van de chatbot te krijgen.

Hoe doe je dat? Door inhoud te produceren die er voor de chatbot uitziet als een betrouwbare bron. Feitelijke toon. Voetnoten. Een professionele lay-out. De vorm van een onderzoeksinstituut of een fact-checking site. De chatbot herkent die kenmerken en kent er meer gewicht aan toe.

In het Clock Tower-contract staat het in zoveel woorden. De Israëlische opdracht omvat “deployment of websites and content to deliver GPT framing results on GPT conversations”. Vrij vertaald: websites en inhoud opzetten die de antwoorden van GPT-modellen sturen. De firma gebruikt daarvoor een tool die MarketBrew AI heet, een softwareplatform waarin Parscale zelf investeert. Het simuleert hoe AI-systemen denken, en past de inhoud daarop aan tot ze die het meest waarschijnlijk oppikken.

Scott Stouffer, oprichter van Market Brew, formuleerde het eerder dit jaar in Axios met opvallende eerlijkheid: “Het is een misvatting dat je AI-systemen rechtstreeks kan beïnvloeden of overtuigen. Wat je wel kan doen is ervoor zorgen dat je informatie zo gestructureerd, gesourcet en uitgelijnd is dat die systemen ze waarschijnlijker oppakken wanneer iemand een vraag stelt.”

Lees die zin nog eens. Hij ontkent de manipulatie en beschrijft ze tegelijk. Het verschil tussen “een chatbot rechtstreeks beïnvloeden” en “ervoor zorgen dat je inhoud wordt opgepikt” is geen verschil in intentie. Het is alleen een verschil in techniek.

Het resultaat is hetzelfde. De volgende keer dat een Vlaamse student een werkstuk schrijft over Gaza en aan ChatGPT vraagt wie er verantwoordelijk is voor de dood van de twee Palestijnse paramedici op 29 januari 2024, zou het antwoord wel eens een zin kunnen bevatten die begint met “volgens sommige analyses”.

Die “sommige analyses” hebben dan een naam, een eigenaar, een contractnummer en een opdrachtgever: de Staat Israël.

Negen websites die geen websites zijn

Ga naar factsignal.org. Het ziet eruit als een onafhankelijk onderzoeksinstituut. Strakke huisstijl. Een navigatiebalk met categorieën als “Evidence”, “History & Timeline”, “Comparative Terrorism Studies”. Een schild als logo. Een missieverklaring: “FactSignal.org separates truth from propaganda.”

Scrol naar beneden. Onderaan elke pagina staat één zin in kleine letters:

“This material is distributed by Clock Tower X LLC on behalf of the State of Israel. Additional information is available at the Department of Justice, Washington, DC.”

Die ene zin is de hele constructie. Wat eruitziet als een onafhankelijk onderzoeksplatform is een door de Israëlische staat gefinancierde propagandasite. De disclaimer staat er niet uit ethiek, maar omdat de Amerikaanse FARA-wet ze verplicht. In Europa zou diezelfde zin nergens hoeven staan.

FactSignal is niet alleen. Onderaan de homepage staat een rubriek “Friends for Peace”. Acht zustersites worden opgesomd. Samen met FactSignal vormen ze het netwerk van negen sites dat door Clock Tower X wordt onderhouden. Elk met een eigen niche. Elk met dezelfde footer.

Allyvia presenteert zich als platform “om te tonen hoe de alliantie tussen de VS en Israël Amerikanen rechtstreeks ten goede komt”, met rubrieken als “Defending Western Values” en “Truth Hub”. Paxpoint positioneert zich als observatorium voor “Israel’s Pursuit of Peace”, met een “Misinformation Hub” die mythes ontkracht zoals “Israel Has Never Offered Peace?”. Econora richt zich op de Amerikaans-Israëlische “economic partnership”, handel, investeringen, defensie-economie. Innovascope op innovatie en technologie. Culturavia op “Faith • Freedom • Friendship” en het “Judeo-Christian heritage”. CompassionPulse op humanitaire aspecten, “the human side of the war against terrorism”. Justorium op internationaal recht en “Justice in Defense of Freedom”, waar het stelt dat het Israëlische optreden tegen Hamas in lijn is met internationaal recht. Cognitura op de psychologie van radicalisering bij Hamas en andere extremistische groepen.

Het zijn allemaal varianten van dezelfde formule. Een latijnsachtige naam die vertrouwen wekt. Een missieverklaring die niemand kan tegenspreken. Een ontwerp dat geld kost. En in de footer, klein, de werkelijke eigenaar.

Dit is de kerngedachte achter generative engine optimization in de praktijk. Als één website beweert dat Hind Rajab mogelijk in een kruisvuur omkwam, klinkt dat als propaganda. Als negen verschillende websites met negen verschillende namen en negen verschillende invalshoeken hetzelfde frame ondersteunen, begint het te lijken op meerdere bronnen die onafhankelijk tot dezelfde conclusie komen.

Dat is precies de illusie die een chatbot moet wekken bij wie hem ondervraagt. Niet één twijfelachtige claim, maar een patroon van bronnen. Negen domeinen, negen huisstijlen, negen missieverklaringen. Allemaal hanteren ze dezelfde frames. Dezelfde terminologie. Dezelfde afwijzingen. Een AI-systeem dat het web doorzoekt op een vraag over Gaza vindt geen enkele bron met een bepaalde claim, maar negen. Dat registreert als consensus, niet als coördinatie.

De voetnoten zelf wijzen naar Israëlische overheidssites zoals govextra.gov.il en gaza-aid-data.gov.il. De interne links wijzen naar andere artikels op dezelfde site. De “Friends for Peace”-rubriek onderaan elke pagina doet de andere acht sites verschijnen als bevriende organisaties.

Het is geen netwerk. Het is één kantoor in Medina, Ohio. Eén eigenaar. Eén opdrachtgever in Tel Aviv. En één doorgeefluik in Frankfurt.

Wat er werkelijk gebeurde op 29 januari 2024

Hind Rajab was zes jaar oud. Ze zat samen met haar oom Bashar, haar tante, haar drie neefjes en haar nichtje Layan in een zwarte Kia Picanto. Ze probeerden weg te raken uit Tel al-Hawa, een wijk in Gaza-Stad. Het was woensdagmiddag, ongeveer één uur.

Layan was vijftien. Ze belde haar oom Samir. Iedereen behalve Hind en ik is dood. Het Israëlische leger heeft op onze auto geschoten. Samir belde de Palestijnse Rode Halve Maan in Ramallah. Een dispatcher belde Layan terug rond 14u30. Ze schreeuwde. De lijn viel weg.

Tijdens dat gesprek registreerde de opname tweeënzestig schoten in zes seconden, in twee korte salvo’s. Steven Beck, dertien jaar akoestiekanalist voor de FBI, analyseerde de opname later voor de Washington Post. Het tempo was sneller dan dat van een AK-47, het standaardgeweer dat door Hamas-strijders wordt gebruikt. Het was consistent met wapens van het Israëlische leger.

Layan stierf tijdens dat gesprek. Hind, gewond aan rug, hand en voet, bleef alleen achter in de auto, omringd door de lichamen van haar familie. Ze belde de Rode Halve Maan opnieuw. Drie uur lang bleef ze aan de lijn. Ik ben zo bang. Kom alsjeblieft. Stuur iemand om me te halen.

De Rode Halve Maan onderhandelde met COGAT, de Israëlische defensieafdeling die humanitaire doorgangen coördineert, voor een veilige route. Een ambulance vertrok rond 18u uit het Al-Ahli ziekenhuis. Twee paramedici, Yusuf al-Zeino en Ahmed al-Madhoun. Ze kregen een goedgekeurde route. Ze kwamen aan op de plaats van de auto. Daarna verdween de verbinding na een explosie.

Twaalf dagen later, op 10 februari, na de terugtrekking van het Israëlische leger uit de wijk, vond een ploeg van de Civiele Bescherming wat er nog te vinden was. De Kia stond doorzeefd. Driehonderdvijfendertig kogelgaten in de carrosserie. De ambulance lag vijftig meter verderop, uitgebrand. Bij de wrakstukken vond Euro-Med Human Rights Monitor fragmenten van een Amerikaanse M830A1, een tankprojectiel.

Drie onafhankelijke onderzoeken volgden. De Washington Post, in april 2024. Sky News, in oktober 2024. En het uitvoerigste, een gezamenlijk onderzoek van Forensic Architecture, Earshot en Al Jazeera, gepubliceerd in juni 2024.

De conclusies vielen samen. Op satellietbeelden van Planet Labs, gemaakt om 15u31 lokale tijd, waren minstens vier Israëlische pantservoertuigen zichtbaar op driehonderd meter van de auto. De tank die het vuur opende, stond tussen dertien en drieëntwintig meter van de Kia toen hij schoot. Op die afstand, zeggen de onderzoekers, is het niet plausibel dat de schutter niet kon zien dat er burgers in de auto zaten, kinderen inbegrepen.

Op 3 mei 2025, wat Hinds zevende verjaardag had moeten zijn, identificeerde de Hind Rajab Foundation, een Belgische ngo die juridische klachten indient tegen Israëlische soldaten, de bevelhebber van het bataljon dat haar doodde: luitenant-kolonel Beni Aharon van de 401e Pantserbrigade. Een klacht werd ingediend bij het Internationaal Strafhof.

Dat zijn de feiten. Geverifieerd door de Washington Post, Sky News, Forensic Architecture, het Amerikaanse State Department, en uiteindelijk indirect bevestigd door het Israëlische leger zelf, dat na zijn aanvankelijke ontkenning toegaf dat IDF-eenheden in het gebied waren.

Wat factsignal.org ervan maakt

Op de website van Clock Tower X klinkt het anders.

Factsignal.org schrijft dat de Rajab-familie “likely killed by Palestinian resistance fighters” werd, die “actief waren in hetzelfde gebied op dat moment, waardoor alternatieve verklaringen mogelijk zijn.” De voertuigen “could have been hit in crossfire” door Palestijnse strijders. Of door “mortar fire or small arms from Palestinian groups.” Of, en de site formuleert het letterlijk zo, “the scene could have been altered after the fact.”

Geen enkele claim wordt onderbouwd met bewijs. De voornaamste voetnoot is een Substack van Mark Zlochin, een Amerikaanse pro-Israël activist. Zijn argument: Forensic Architecture telde vierenzestig schoten maar slechts dertig kogelgaten, dus moet het kruisvuur zijn geweest. En: plastic over de ramen, bewolkt weer, gehurkte kinderen, dus konden de tankschutters niet zien dat er burgers in de auto zaten.

Dat is de hele tegenclaim. Dat is wat Israël door negen miljoen dollar aan een Amerikaans bedrijf laat verspreiden. Dat is wat het in de antwoorden van ChatGPT en Claude wil zien verschijnen wanneer iemand vraagt wie er verantwoordelijk is voor de dood van een zesjarig meisje.

Volgens sommige bronnen.

Alternatieve verklaringen.

Mogelijk kruisvuur.

Dit is geen geschiedschrijving. Dit is de actieve poging om geschiedschrijving onmogelijk te maken.

De Europese vraag

Tot zover de Amerikaanse en Israëlische lijn van het verhaal. Maar er zit een Europees scharnier in deze constructie waarover internationale media zwijgen.

Clock Tower X in Ohio kreeg zijn opdracht niet rechtstreeks uit Tel Aviv. Het geld liep via Frankfurt. De foreign principal in de actuele FARA-papierwerk is sinds eind 2025 niet langer de Israëlische staat zelf, maar een Frans-Duits reclameconcern: Havas Media Network, met als specifieke contractuele entiteit Havas Media Germany GmbH.

Havas is geen onbekende. Het is een mediagigant van het Franse Vivendi-concern, gerund door de familie Bolloré. In België draait Havas merken als Havas Worldwide Brussels en Havas Media Brussels. Klantenportefeuille: Carrefour, Ageas, BNP Paribas Fortis, Hyundai. Een gewone speler in de Belgische reclamemarkt.

In het FARA-dossier figureert datzelfde concern als doorgeefluik voor een Israëlische staatscampagne. Een campagne die in detail beschreven is in het contract: vijftig miljoen vertoningen per maand, tachtig procent gericht op jongeren onder de vijfentwintig, het sturen van AI-antwoorden over Gaza, het zaaien van twijfel over gedocumenteerde oorlogsmisdaden.

Waarom Frankfurt?

Daar zwijgt de internationale berichtgeving over. Wat we wel weten is dat Havas Media US sinds 2018 een lopend contract heeft met het Israëlische Ministerie van Toerisme. De infrastructuur stond er al. Toen het Israëlische beïnvloedingsbudget eind 2024 vertwintigvoudigde tot honderdvijftig miljoen dollar, werd die bestaande pijplijn geactiveerd voor een veel agressievere opdracht.

De keuze voor de Duitse vestiging is plausibel maar nooit publiek toegelicht. Duitsland heeft sinds 2008 een staatsraison-verklaring tegenover Israël, geformaliseerd onder toenmalig bondskanselier Angela Merkel en herbevestigd door haar opvolger Olaf Scholz na zeven oktober.

Het Duitse politieke en juridische klimaat is uitgesproken pro-Israël, met striktere wetgeving rond pro-Palestijnse expressie dan de meeste andere EU-lidstaten. De Bundestag stempelde de BDS-beweging in 2019 als antisemitisch en blokkeert sindsdien publieke financiering voor organisaties die de boycot steunen. In november 2023 verklaarde de minister van Binnenlandse Zaken de slogan “From the river to the sea” tot Hamas-symbool, waarna activisten werden vervolgd voor het scanderen of posten ervan.

Wat dit betekent, is dat Europees bedrijfskapitaal en Europese rechtsbescherming worden ingezet voor een operatie die in de Verenigde Staten verplicht moet worden geregistreerd als buitenlandse beïnvloeding, en die in Israël zelf openlijk wordt aangestuurd door het Ministerie van Buitenlandse Zaken.

In de EU hoeft Havas geen FARA-equivalent in te vullen. Er bestaat geen Europese tegenhanger van die wet. De EU heeft de Digital Services Act, die platformen verplicht tot transparantie over politieke advertenties. Ze heeft een nieuw EU Defence of Democracy Package, dat sinds 2024 transparantie eist over wie buitenlandse staten betalen om publieke opinie te beïnvloeden. Maar de toepassing op een Frans-Duits concern dat als onderaannemer optreedt voor een Israëlisch ministerie, dat op zijn beurt een Amerikaans bedrijf inhuurt om AI-antwoorden te sturen, is op zijn minst onduidelijk.

België heeft eigen wetgeving rond buitenlandse inmenging in voorbereiding. De parlementaire commissie Buitenlandse Inmenging boog zich in 2023 en 2024 over Russische, Chinese en Marokkaanse beïnvloedingsoperaties. Israëlische operaties via Europese reclameconcerns kwamen niet ter sprake, voor zover blijkt uit de openbare verslagen.

Daar zit een vraag voor het Belgische parlement. Wat doet de Belgische regering met een operatie waarbij een Frans-Duits mediaconcern, met dochters in Brussel, fungeert als financieel doorgeefluik voor een staatscampagne die er expliciet op gericht is om de waarheid over oorlogsmisdaden te vertroebelen, met als concrete casus de dood van een zesjarig kind?

Dezelfde vraag geldt op Europees niveau. Welke Europese commissaris is bereid Havas-Vivendi formeel te bevragen? Welke Europese parlementaire commissie zal Project 545 op haar agenda zetten? De DSA-toezichthouder in elke lidstaat heeft de bevoegdheid om onderzoek te openen naar gecoördineerde inauthenticiteit op online platformen. Heeft één Europese toezichthouder dat al gedaan met betrekking tot het Clock Tower-netwerk?

Tot nu toe niet, voor zover bekend.

Dat is geen detail. Dat is het hele punt.

Een Frans-Duits reclameconcern, met Belgische kantoren en Belgische klanten, fungeert als de financiële schakel in een operatie die door de Verenigde Staten als foreign influence wordt geclassificeerd. In Europa heet diezelfde operatie nog niets. Geen naam, geen registratie, geen onderzoek.

Dat is de juridische schemerzone waarin het werkt.

Wat nu?

Je bent aan het einde van dit stuk. Je weet nu wat de meeste Vlamingen niet weten. Wat doe je ermee?

Drie dingen:

Het eerste is het minst eisende. Deel dit verhaal verder. Niet omdat het over Israël gaat, maar omdat het over je eigen informatieomgeving gaat. Iedereen die met chatbots werkt, heeft het recht te weten dat negen miljoen dollar wordt geïnvesteerd om die antwoorden te kleuren. Een Vlaamse leerkracht, een student, een journalist, een ouder die zijn tiener een werkstuk ziet schrijven over Gaza. Allemaal hebben ze deze informatie nodig.

Het tweede vergt iets meer. Schrijf je federale parlementslid. De Commissie Buitenlandse Betrekkingen van de Kamer is de juiste plek waar dit dossier landt. Vraag aan de leden van die commissie, met uitzondering van Vlaams Belang, of ze bereid zijn een schriftelijke vraag in te dienen over de Belgische opvolging van het Clock Tower-dossier door het BIPT als DSA-toezichthouder. Vraag of de commissie Project 545 op haar agenda zal zetten. Vraag of er ooit een vraag werd gesteld aan Havas-Vivendi over hun rol in deze operatie. Een mailadres en een sjabloontje volstaan. De volledige lijst met namen vind je onderaan dit artikel.

Het derde is structureel. Havas heeft Belgische klanten. Carrefour, Ageas, BNP Paribas Fortis, Hyundai. Bedrijven die zich ethisch profileren. Bedrijven die hechten aan hun reputatie. Bedrijven die vragen kunnen krijgen van klanten en aandeelhouders waarom hun reclamebureau optreedt als financieel doorgeefluik voor een staatscampagne tegen Palestijnen. Reputatieschade voor Havas begint waar de eindklant vragen stelt.

Dit verhaal eindigt niet bij Hind Rajab. Maar het begint wel bij haar. Een meisje van zes dat drie uur lang aan de lijn bleef met een dispatcher van de Palestijnse Rode Halve Maan. Ik ben zo bang. Kom alsjeblieft. Ze stierf alleen in een auto, omringd door de lichamen van haar familie, op een paar honderd meter van de Israëlische tank die haar had beschoten.

Twee jaar later wil de staat die haar doodde dat je niet meer zeker bent van wat er gebeurde. Daarvoor betaalt hij negen miljoen dollar aan een Amerikaans bedrijf, dat negen websites heeft gebouwd, dat een Duits doorgeefluik heeft gebruikt, en dat ervoor zorgt dat de chatbot op je scherm zegt: volgens sommige bronnen.

Hind Rajab is vermoord door het Israëlische leger.

Daar bestaan geen alternatieve verklaringen voor.

Bij Palestina Solidariteit vzw waarschuwen we al dertig jaar voor wat dit dossier illustreert. Een staatsgesteund propaganda-apparaat dat de waarheid herschrijft, en dat doet niet alleen schade aan Palestijnen. Het ondermijnt de geloofwaardigheid van internationaal recht. Het ondermijnt de informatieomgeving waarin onze kinderen opgroeien. Het ondermijnt de mensenrechten die het fundament zijn van een leefbare democratie.

Hind Rajab en Palestina zijn één illustratie. Het mechanisme is breder. Wie vandaag wegkijkt van wat met Palestijnen gebeurt, kijkt morgen weg van wat met zijn eigen waarheid gebeurt.

Daarom blijven we dit dossier op tafel leggen. Daarom verzamelen we mensen die niet wegkijken. Daarom is dit artikel geschreven.

Palestina Solidariteit vzw

Wie schrijven

Leden van de Commissie Buitenlandse Betrekkingen van de Kamer die dit dossier kunnen oppakken:

N-VA: Kathleen Depoorter, Darya Safai, Katrijn van Riet

MR: Charlotte Deborsu, Mathieu Michel

PS: Christophe Lacroix, Lydia Mutyebele Ngoi

PVDA-PTB: Nabil Boukili, Ayşe Yiğit

Les Engagés: Michel De Maegd, Pierre Kompany

Vooruit: Annick Lambrecht

cd&v: Els Van Hoof

Ecolo-Groen: Rajae Maouane

Anders: Sandro Di Nunzio

Met dank aan deze parlementsleden voor hun werk in mensenrechten en buitenlands beleid. Een schriftelijke parlementaire vraag van hun hand kan een onderzoek door het BIPT in gang zetten.

Primaire bronnen

FARA-database: efile.fara.gov (zoek op registratienummer 7649)

Oorspronkelijke FARA-registratiestaat Clock Tower X (18 september 2025): Registration Statement

Oorspronkelijke Exhibit AB (contract met Staat Israël): Exhibit AB 18-09-2025

Amendment beëindiging directe relatie met Staat Israël (20 oktober 2025): Amendment 20-10-2025

Nieuwe Exhibit AB met Havas Media Network als foreign principal (26 december 2025): Exhibit AB 26-12-2025

Brookings Institution over de daling van Amerikaanse steun voor Israël: brookings.edu

Forensic Architecture, onderzoek naar de moord op Hind Rajab: forensic-architecture.org

Washington Post, reconstructie van de gebeurtenissen op 29 januari 2024: washingtonpost.com

Hind Rajab Foundation: hindrajabfoundation.org

FactSignal.org (door Clock Tower X namens de Staat Israël): factsignal.org

Axios over Clock Tower X en Parscale: axios.com

Sludge over de FARA-pijplijn en Israëlische beïnvloedingscampagnes: readsludge.com

Al Jazeera, onderzoek naar de tank die op de auto vuurde: aljazeera.com

UN-experts over de Bundestag BDS-resolutie 2019: bdsmovement.net

Al Jazeera over Duitse veroordelingen “From the river to the sea”: aljazeera.com