Terwijl luchtaanvallen en ontheemding de krantenkoppen domineren, speelt zich in de overvolle opvangcentra van de Gazastrook een stillere humanitaire ramp af. In slechts twee weken tijd werden in 130 gezondheidsinstellingen bijna 9.300 gevallen van waterpokken gemeld, waarbij Khan Younis de helft van de last draagt. Deze uitbraak is niet louter seizoensgebonden, het is een direct gevolg van structurele ontbering. Met meer dan 1,7 miljoen mensen die vastzitten in meer dan 1600 actieve opvanglocaties, zijn de omstandigheden ideaal voor besmetting: 83% van de onderzochte locaties meldt plagen van knaagdieren en ectoparasieten, straten vol rioolwater en poelen met stilstaand water te midden van opgehoopt afval.
Het gebrek aan basisvoorzieningen op het gebied van sanitaire voorzieningen wordt nog verergerd door wanhopige improvisatie. Veel gezinnen bewaren drinkwater in gebruikte bloemzakken die zijn bekleed met plastic vuilniszakken, door gebrek aan geschikte containers, waardoor het risico op besmetting drastisch toeneemt. Ondanks deze gevaren bereikt de dekking van de ‘Site Management Cluster’, het coördinatieorgaan dat verantwoordelijk is voor het toezicht op de veiligheid en de leefomstandigheden, slechts 34% van de ontheemde gezinnen, waardoor de meerderheid zonder regelmatig toezicht of ondersteuning achterblijft. De ‘Health Cluster’, die de medische hulp en de bestrijding van ziekten coördineert tussen VN-agentschappen en ngo’s, waarschuwt dat zonder onmiddellijke toegang tot hygiënekits, schoon water en onbelemmerde bewegingsvrijheid voor hulpverleners, het risico op verdere overdracht van besmettelijke ziekten bijzonder groot blijft.
Tegelijkertijd wordt het onvermogen van het gezondheidszorgsysteem om chronische aandoeningen te behandelen steeds vaker fataal. In het Al Shifa-ziekenhuis in Gaza-stad heeft een ernstig tekort aan natriumbicarbonaat, veroorzaakt door chronische onderfinanciering, ertoe geleid dat bijna de helft van de hemodialysemachines buiten gebruik moest worden gesteld. In het noorden van de Gazastrook zijn slechts twee CT-scanners beschikbaar voor ongeveer één miljoen mensen, waardoor diagnoses en spoedeisende behandelingen vaak aanzienlijke vertraging oplopen. Ongeveer 240 patiënten met nierziekte in het eindstadium krijgen nu te maken met minder behandelingssessies en kortere behandelingsduur, wat leidt tot meldingen van klinische verslechtering, vermoeidheid en verhoogde risico’s op hartcomplicaties. Dit zijn geen abstracte statistieken, maar vermijdbaar leed dat wordt veroorzaakt door de opzettelijke verstikking van de medische toeleveringsketens.
Commerciële importen naar de Gazastrook blijven onevenredig gericht op niet-essentiële goederen, die hogere winstmarges opleveren voor importeurs die bureaucratische hindernissen moeten overwinnen. Terwijl voedsel 52% van de commerciële vrachtwagenladingen uitmaakt, vertegenwoordigen cruciale goederen zoals medicijnen en hygiëneproducten slechts een fractie van de invoer. Naarmate de door het leger opgelegde “toegangsbeperkte gebieden” zich uitbreiden, gemarkeerd door gele cementblokken en afgedwongen door aankondigingen via drones, worden burgers dieper gedreven in zones waar ziekten welig tieren en medicijnen hen niet bereiken. De crisis in de Gazastrook draait niet langer alleen om het overleven van het geweld, het gaat in toenemende mate om het overleven van de verwaarlozing die daarop volgt.
| Bron OCHA 03.07.2026