INTERVIEW Lucas Catherine

Palestina de laatste kolonie

 

Vanwaar komt je interesse voor Palestina?

Tijdens mijn opleiding als cineast bij het RITS, toen nog in hetzelfde gebouw als het Franstalige INSAS, heb ik in september 1969 een filmpje gemaakt over het Palestijnse verzet. Ik heb toen contacten gehad met verschillende Palestijnse politieke partijen en organisaties zoals de Fifth of June Society van Soroya Antonius en Rosemary Sayigh in Beiroet, El Fatah in Beiroet en het Palestijns democratisch bevrijdingsfront FDLP van Hawatmeh in Amman. Ik heb zelfs de guerrillaoperatie “Ho Chi Minh”[1] van 80 Palestijnse verzetsstrijders van de PLO (Palestinian Liberation Organization) tegen het Israëlische leger in de bezette Syrische Golanhoogte kunnen filmen. In 1972 heb ik in Israël zelf gefilmd. Ik heb er toen de joodse advocate Feliciana Langer geïnterviewd alsook de Palestijnse dichter Samir Al Quassim in Haïfa (Galilea) en andere Palestijnen onder wie enkele vakbondsleden. In Israël worden de gebieden met Palestijnse bewoners verjoodst zoals Akka en heel Galilea: gronden worden onteigend om voor kolonies plaats te maken. De Palestijnen binnen Israël worden gediscrimineerd op vlak van huisvesting, water- en grondbeheer, onderwijs en tewerkstelling[2]. In Noord-Israël is 51 procent van de bevolking Palestijns.

Met mijn twee films heb ik toen in heel Vlaanderen infoavonden georganiseerd.

 

In 2002 schreef je het boek “Palestina de laatste kolonie?”. Wat bedoel je daarmee?

De Israëlische kolonisering van Palestina dateert niet van vandaag. Petah Tikva (poort van de hoop) was de eerste joodse kolonie die in 1878 in Palestina werd gebouwd. Israël is ontstaan uit de kolonisatie en koloniseert verder. Na de landbouwhervorming in het vroegere Ottomaanse rijk hebben grootgrondbezitters vanuit Beiroet en Damascus vanaf 1905 gronden in Palestina aan joodse kolonisten en milities verkocht. De joodse kolonisten kwamen vooral uit Oost-Europa. Israël is in feite een kolonie gesticht door Europeanen. In 1948 behoorde slechts 6,7 procent van gronden van Palestina aan de joodse bewoners. De kolonisatie gaat gewoon verder: de bestaande kolonies breiden zich uit en er worden gronden ingepikt en woningen gebouwd in nieuwe kolonies. De in juni 1967 bezette gebieden van de Westbank en Oost-Jeruzalem tellen thans 600 000 Israëlische kolonisten in 130 kolonies en 100 “outposts”. Maar ook in de gebieden binnen Israël waar een meerderheid van Palestijnen wonen, worden bouwvergunningen geweigerd en gronden onteigend.

 

Wat denk je van wat men nu de huidige “messenintifada” noemt?

Er zijn niet alleen aanslagen met messen, maar er worden ook Palestijnen gedood die protesteren of met stenen gooien. De aanslagen met messen zijn wanhoopsdaden van Palestijnen die bij geen enkele politieke organisatie aangesloten zijn. Ze zijn gefrustreerd door de Israëlische bezetting en de collaboratie van de Palestijnse Nationale Autoriteit (PNA).

In de geschiedenis van Palestina zijn er verschillende golven van wanhoopsdaden geweest. In de jaren zeventig waren er de guerrillaoperaties van de Palestijnse Fedayin in de gebieden die in juni 1967 door Israël bezet werden. Daarna volgenden de vliegtuigkapingen, het afschieten van Qassamraketten, het plegen van zelfmoordaanslagen met bomgordels en nu de aanslagen met messen. De naam van de Qassamraketten komt trouwens van Izz al-Din al-Qassam die in 1936 een antikoloniale jihadbeweging[3] in Palestina leidde. Hij wou het land geven aan wie het bewerkte, de schulden afschaffen en het wonen gratis maken.

 

Is er nog toekomst voor vredesgesprekken na de Osloakkoorden?

Om de huidige situatie beter te begrijpen moeten we teruggaan in de geschiedenis. In 1967 was de PLO (Palestine Liberation Organization) een democratische organisatie met een parlement waarin 14 verschillende politieke partijen en de organisaties van het middenveld (vrouwen, studenten, kunstenaars, advocaten, …) zetelden. De PLO vertegenwoordigde alle Palestijnen, ook de vluchtelingen in het buitenland en de Palestijnen in Israël. Na de Oslo akkoorden van 1993 vertegenwoordigt de Palestijnse Nationale Autoriteit (PNA) nog enkel de Palestijnen van de in juni 1967 bezette gebieden. Van democratie blijft er nog weinig over. Toen Hamas in 2006 de verkiezingen won werd deze politieke partij buitenspel gezet. Een vierde van het budget van de Palestijnse Autoriteit gaat naar de politie die ervoor moet zorgen dat alles kalm blijft. Dit alles gecoördineerd door de VS en in samenwerking met de Israëlische geheime diensten. Zowat 60 procent van de geïnde belastingen passeert via de Israëlische bezettingsoverheid. In de bezette gebieden kunnen gezondheid, onderwijs en de ministeries slechts met geld van NGO's en van Europa overeind blijven, terwijl het de bezetter is die volgens de Vierde Conventie van Genève daarvoor moet instaan. Als magere troost beschikt de Palestijnse Autoriteit over een eigen vlag en postzegels. De Palestijnse Autoriteit heeft weinig respect voor zijn volk, is autoritair en bovendien corrupt[4]. Van het vredesproces is niet veel te zien. Er zijn wel meer kolonies en kolonisten en de officieuze hoofdstad Ramallah (zetel van de Palestijnse Autoriteit) is een soort economische bubble met shopping malls. Een tweestatenoplossing zie ik niet zitten, want de in juni 1967 bezette gebieden wonen al 600 000 Israëlische kolonisten en binnen de grenzen van Israël zijn er gebieden waar de Palestijnen in de meerderheid zijn. 

 

Wat is de verantwoordelijkheid en de rol van het Westen in dit bezettingsconflict?

In Kaïro herhaalde de Amerikaanse President Obama op 4 juni 2009 de belofte van Oslo, namelijk een onafhankelijke staat voor de Palestijnen, maar daar is niet veel van terechtgekomen. Israël is een militaire macht geworden en blijft de politieagent in het Midden-Oosten. In de Verenigde Staten kan Israël op de steun van de fundamentele christenen rekenen.

Europa doet niet veel, terwijl de Europese Unie (EU) niet aarzelde om in Bosnië militair tussen te komen en tegen Rusland sancties te nemen na de bezetting van het Krim schiereiland door de Russische gewapende milities. De EU heeft in Gaza een luchthaven aangelegd dat daarna door Israël werd gebombardeerd. Ook de door Europa gefinancierde infrastructuur in de Westbank werd achteraf door het Israëlische leger onbruikbaar gemaakt. De EU is verdeeld en heeft geen echt buitenlands beleid. De Europeanen doen wat Duitsland en de Amerikanen vragen. De Europese Commissie wil nu dat de grootwarenhuizen vermelden of de Israëlische producten uit de bezette gebieden afkomstig zijn. Europa steekt aldus zijn tong uit naar de Israëlische premier Netanyahu, maar economisch zal dit niet veel veranderen. Bovendien kunnen grootwarenhuizen dit omzeilen door de vermelding dat hun producten in België verpakt werden. Delhaize doet het al met bijvoorbeeld hummus. Europa zou alle Israëlische producten moeten verbieden zo lang dat land verder koloniseert.

België was vroeger even een buitenbeentje binnen Europa. In 1977 had de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Henri Simonet in New York een ontmoeting met Faroek Kaddoemi, hoofd van de politieke afdeling van de PLO en in 1979 stond hij de PLO toe in Brussel een officieel kantoor te openen onder leiding van de later vermoorde Naim Khader. Daarna was er de “politique d'équidistance” (gelijke afstand) van Louis Michel naar gelijkenis van de Belgische wafelijzerpolitiek waarbij men aan de ene partij hetzelfde moet geven dan aan de andere partij. België maakt dus geen duidelijke keuze tussen de bezetter en het bezette volk.

Ook de Belgische media maken geen duidelijke keuze. Men spreekt over “Palestijnse gebieden” en niet over bezette gebieden, over afbraak van “betwiste” woningen, over nederzettingen en niet over kolonies, over twee gelijke partijen die niet overeenkomen en niet over kolonisatie en bezetting.

Maar de publieke opinie heeft dit woordgebruik door. Steeds meer burgers steunen effectief de BDS-campagne van het Palestijnse middenveld. In 2005 riepen meer dan honderd Palestijnse organisaties op tot de boycot van Israël zolang dit land het internationaal recht en de VN-resoluties niet respecteert. Deze Boycot begint Israël te verontrusten en krijgt heel wat weerklank in de Israëlische media.  

[1]Lucas Catherine spreekt onder andere over de twee zonen van president Abbas die heel wat sectoren beheren: tabak, telecommunicatie, shoppingmalls, reclamebureaus, … Ook de leden van de familie Nashi Shibi komen goed aan de bak. De ene is minister van Financiën en de andere is vertegenwoordiger bij het IMF. Deze familie van fruittelers collaboreerde al in de tijd van het Brits mandaat en was betrokken bij de moord van Abdel Rahim Alhaj Mohammed

We danken u voor dit gesprek

Bibliografie

-         Honderd jaar kolonisatie in Palestina, EPO, Berchem-Antwerpen, 1978.

-         De zonen van Godfried van Bouillon – De zionistische lobby in België, EPO, Berchem-Antwerpen, 1980, 216 pagina's.

-         De Palestijnen een volk teveel? (samen met o.a. Noam Chomski), EPO, Berchem-Antwerpen, 1988.

-         Palestina de laatste kolonie? EPO, Berchem-Antwerpen, 2002, 309 pagina's.

-         Gaza – Geschiedenis van de Palestijnse tragedie, (samen met Charles Ducal), EPO, Berchem-Antwerpen, 2009, 164 pagina's.

-         De Israëllobby EPO, Berchem-Antwerpen, 2011, 195 pagina's.

 

[1]Bij deze operatie waren strijdkrachten van o.a. Fatah, FDLP en Saïka betrokken. Er sneuvelden slechts twee Palestijnen. Een andere bekende operatie van de PLO was de veldslag van Karameh op 21 maart 1968.

[2]Lees hierover Susan Nathan, De andere kant van Israël, uitgever Archipel, 2005

[3]Lees hierover: Lucas Catherine en Kareem El Hidjaazi, Jihad en kolonialisme, EPO, Berchem-Antwerpen, 2015, 224 pagina's.

[4]Lucas Catherine spreekt onder andere over de twee zonen van president Abbas die heel wat sectoren beheren: tabak, telecommunicatie, shoppingmalls, reclamebureaus, … Ook de leden van de familie Nashi Shibi komen goed aan de bak. De ene is minister van Financiën en de andere is vertegenwoordiger bij het IMF. Deze familie van fruittelers collaboreerde al in de tijd van het Brits mandaat en was betrokken bij de moord van Abdel Rahim Alhaj Mohammed

 

© Palestina Solidariteit vzw 2016